![]() |
Wejherowo (kaszb. Wejrowo), to miasto i gmina w województwie pomorskim, położone na pograniczu Pojezierza Kaszubskiego i Pradoliny Redy–Łeby, nad rzeką Redą. Siedziba powiatu wejherowskiego i gminy Wejherowo. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa gdańskiego, obszar bezpośrednio przylegający do niego tworzy gminę wiejską. Z miastami: Rumia i Reda tworzy zespół trzech miast zwany Małym Trójmiastem Kaszubskim.
Wejherowo - założone w 1643 roku przez wojewodę Jakuba Wejhera - prawa miejskie uzyskało w 1650 roku. Początkowo nazywane też było Wejherowską Wolą i Nowym Miastem (w odróżnieniu od "starego miasta" - czyli Pucka). Po 1676 roku przeszło na własność lokalnych rodzin magnackich (przez pewien czas należało także do Sobieskich). W wyniku I rozbioru (1772 rok) przyłączono je do Prus. W 1818 roku zostało miastem powiatowym w rejencji gdańskiej (Prusy Zachodnie). W 1870 roku Wejherowo otrzymało połączenie kolejowe z Gdańskiem i Koszalinem. W owym czasie miasto zamieszkane było w większości przez Niemców i Kaszubów. Na przełomie XIX i XX wieku intensywnie rozwijało się gospodarczo. W 1920 roku wróciło do Polski (mimo protestów części lokalnej ludności). Stało się siedzibą powiatu morskiego w województwie pomorskim (który obejmował również Puck i Hel). Wkrótce struktura demograficzna zaczęła się powoli zmieniać na korzyść Polaków. W dwudziestoleciu międzywojennym był tu jeden z głównych ośrodków regionalizmu (postulowano autonomizację regionu Pomorza w ramach państwa polskiego). We wrześniu 1939 roku Wejherowo zajęte przez Niemców powtórnie przemianowano na Neustadt, zaś zasłużony burmistrz Teodor Bolduan został natychmiast aresztowany i rozstrzelany. Krótko po zakończeniu działań wojennych miasto odwiedził gauleiter Pomorza Arthur Greiser, który publicznie pogroził antyniemiecko nastawionym mieszkańcom Wejherowa. W okresie okupacji działała tu konspiracyjna organizacja TOW "Gryf Pomorski". Na przełomie 1939 i 1940 roku Niemcy rozstrzelali w Piaśnicy Wielkiej 10-12 tys. przedstawicieli lokalnej inteligencji (w tym wielu wejherowian). W marcu 1945 roku do miasta wkroczyły wojska radzieckie. W 1975 roku Wejherowo utraciło status powiatu, by w 1999 roku ponownie go odzyskać (w ramach województwa pomorskiego). W skrócie: VII-IX w. - osada słowiańska i gród na Górze Zamkowej 1576 - w posiadaniu starosty puckiego Ernesta Wejhera 1643 - lokacja osady zwanej Wejherowską Wolą na gruntach wsi Śmiechowo (obecnie dzielnica miasta) 1644 - fundacja kościoła św. Trójcy przez Jakuba Wejhera 1649 - wydanie pozwolenia na budowę kalwarii przez biskupa włocławsko-pomorskiego Mikołaja Alberta Gniewosza, część kaplic ufundował Jakub Weiher jako wotum wdzięczności za ocalenie w czasie wyprawy na Smoleńsk, resztę wystawili jego krewni i przyjaciele 1650 - Wejherowska Wola otrzymała prawa miejskie chełmińskie od króla Jana Kazimierza koniec XVII w. - własność Radziwiłłów, potem Sobieskich XVIII w. - własność Przebendowskich 1772 - miasto pod zaborem pruskim 1796 - miasto kupił hrabia Keyserlingk 1870 - uzyskanie połączenia kolejowego z Gdańskiem i Koszalinem 1920 - Wejherowo w granicach Polski 1975 - utracenie statusu miasta powiatowego w wyniku reformy administracyjnej 1999 - przywrócenie statusu powiatu w wyniku kolejnej reformy administracyjnej, Wejherowo w województwie pomorskim INFO: www.wikipedia.org |
![]() |